Zelfgenoegzaam en te gemakkelijk portret van de jongste generatie
Een vlijmscherpe, kritische kijk op de hedendaagse samenleving door de ogen van de jeugd? Boeiuh! is veel, behalve dat. Rob Wijnberg maakt fouten die academici wel vaker maken. Daarover later meer. Erger is dat hij zichzelf buitenspel zet. Nee, hij behoort niet tot de jeugd, maar volwassen is ie ook niet. Ja, zo lust ik er nog wel een paar. Een betweterige draaikont, dát is Wijnberg.
door Thoe Ploeg
Met lede ogen kijk Jeroen Pauw zijn tafelgast aan. Voor de derde keer stelt hij zijn vraag. Zou zijn gesprekspartner in een kledingwinkel vragen naar slaafvrije kleding? ‘Natuurlijk niet’, antwoordt die, ‘Dat is toch niet mijn zaak? Dat moeten andere organisaties maar oplossen.’ De directeur van Amnesty International, eveneens tafelgast in de talkshow op Nederland 3 staart vol ongeloof voor zich uit. De tafelgast gaat door. Tja, hij kan zich overal wel druk om maken, maar dat is geen doen. Kleding kopen moet wel lekker gemakkelijk blijven. Niet dan?
Nee, gastheren Jeroen Pauw en Paul Witteman spraken niet met een leeftijdgenoot van Rob Wijnberg. Al beschrijft de afgestudeerd filosoof en redacteur bij NRC.Next soortgelijke situaties om zijn punt te maken. De tafelgast in kwestie is Ruud Lubbers. Onder andere oud-minister president van Nederland en in de ogen van de jongeren die Wijnberg beschrijft een ‘opa’. Toch vertoont hij precies hetzelfde gedrag. Dat is vreemd. Beschrijft Wijnberg niet dat er een enorme kloof gaapt tussen de jeugd van tegenwoordig en de volwassen generatie? Precies, dat doet ie.
Goed, het is hem vast niet aan te rekenen. Ook ik studeerde een mager jaar filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Zelden zo’n oppervlakkige studie gevolgd. Ik kan het weten, want volgde er daarna nog een aantal. Dat Wijnberg uiteindelijk stukjes mag publiceren in De Groene Amsterdammer en NRC.Next – onderdeel van NRC Handelsblad – zegt iets over het huidige niveau van die ooit kwaliteitsmedia. Zorgwekkend is het wel. Zijn pamflet – Wijnberg heeft tenminste geleerd om dure woorden te gebruiken – Boeiuh! Het Stille Protest van de Jeugd raakt kant nog wal.
Wijnberg hanteert de methode die gemeengoed is geworden bij academici en journalisten in de Randstad. Hij observeert gedrag en trekt er algemene conclusies uit. Een paar voorbeelden. De moordenaar van Theo van Gogh was een aanhanger van de Islam. Alle Islamieten zijn terroristen! Een laagopgeleid meisje uit een minder bedeelde wijk in Amsterdam pijpt een goed geschapen neger voor een Breezer. Help! Breezahseks is een nieuwe trend! De duit in het zakje van Wijnberg? Z’n vrienden hangen apathisch op de bank en blowen zich suf. De jeugd boeit ‘t allemaal niet, als ze maar lekker kunnen chilluh en pimpuh. Generatiekloof! Ja, zo schrijf ik ook een pamfletje van negentig pagina’s.
Punt is nu juist dat Wijnberg de belangrijkste zaken over het hoofd ziet. Ik zet ze kort op een rijtje. Ja, de jeugd is apathisch, bezwijkt onder de hoeveelheid media en gaat niet meer op zoek naar de waarheid. Maar dat geldt eveneens voor volwassenen. Er is dus – in tegenstelling tot wat Wijnberg betoogt – helemaal geen kloof meer tussen jeugd en volwassen. Ze schurken juist tegen elkaar aan, dichter dan ooit tevoren. Wijnberg is een slecht observator. Had ie maar geen filosofie moeten gaan studeren, maar sociologie. Daar had hij geleerd dat wat je ziet vaak ingewikkelder is dan op het eerste gezicht lijkt. De jeugd totaal ongeïnteresseerd? Dat is een houding om staande te blijven in onze huidige samenleving. En een houding is slechts oppervlakte.
Voor Wijnberg is die oppervlakte genoeg, voor een echte journalist is dat te weinig. Dat raakt aan het laatste punt: hoeveel jongeren voldoen aan het criterium van Wijnberg? Geen idee. Wijnberg maakt dat er in ieder geval niet duidelijk op. In mijn vriendenkring – hoogopgeleide mannen en vrouwen eind dertig – is het gedrag dat Wijnbergen toedicht aan de jeugd exemplarisch. Grappig detail: ze lezen allemaal NRC.Next. Lekker oppervlakkig vodje dat je de zweem geeft van intellectuele diepgang, maar eigenlijk blijft hangen op schildpadniveau. Niets mis mee, zolang je dat maar beseft. Ik heb ook andere vrienden. Die lezen Trouw, gaan niet af op de explosieve krantenkoppen – ‘meisjes laten zich neuken voor breezers!’ -, maar vormen zelf een mening. En tja, een en een is nog altijd twee. Er zijn dus ook genoeg jongeren die zelf nadenken.
Niet in de wereld van Wijnberg. Daar is iedereen gelijk. Jongeren hangen er verveeld rond, volwassenen begrijpen ze niet. Alleen Wijnberg en zijn NRC.Next kunnen ze bereiken. Dank je de koekoek. In de zelf-geconstrueerde wereld van Wijnberg is hij de held, de krant waarvoor hij schrijft de enige oplossing. Zo ken ik er nog wel een. Nee, Boeiuh! is een oppervlakkig portret van de persoon Wijnberg zelf: arrogant, betweterig en oppervlakkig. Mijn NRC.Next-vriendjes lopen er mee weg. Ruud Lubbers vast ook
